آفت و بیماری گل و گیاه

معرفی عناصر و نشانه های کمبود آن : درمان کمبود عناصر

معرفی عناصر و نشانه های کمبود آن : درمان کمبود عناصر
معرفی عناصر و نشانه های کمبود آن : درمان کمبود عناصر
1.41Kبازدید

گیاه برای رشد به چه عنصری نیاز داره؟

به طور کلی عناصر مورد نیاز گیاه رو می تونیم به دو دسته عناصر پر مصرف و کم مصرف تقسیم بندی کنیم که عناصر پر مصرف (نیتروژن، فسفر، گوگرد، پتاسیم، منیزیم، کلسیم) و عناصر کم مصرف (آهن، روی، منگنز، مولییدن، بُر و کلر) می باشند که به این عناصر عناصز ریز مغذی می گویند.

چرا درختان میوه دچار کمبود عناصر می شوند؟

معمولا کمبود عناصر به خاطر دلایل مختلفی صورت می گیره که در زیر به چند نمونه می پردازیم:

۱. اولیش که خاک ما غنی نیست و به اصلاح خاک فقیری داریم و گیاه یا درخت ما نمیتونه تغذیه کامل بشه.

۲. دومین دلیل خاک ما غنی هست ولی ریشه قادر به جذب عناصر خاک نیستش که این خودش دلایلی داره.

۱.۲. یکیش میتونه دلیل سرد بودن خاک باشه که در این صورت پتاسیم قادر به جذب نیست.

۲.۲. دومین دلیل غرقابی بودن خاک هست که در این صورت آهن و مس و کلسیم خاک جذب نمیشن. اگه آبیاری مداوم انجام بدیم به خاطر اکسیده شدن عناصر مورد نظر جذب گیاه ما نمیشوند.

۳.۲. اگه خاک ما خیلی اسیدی باشه منگنز و روی و اگه خاک ما قلیایی باشه آهن و منیزیم و بُر جذب نمی شن.

۴.۲. تناسب نداشتن عناصر نسبت به هم دلیل آخر هستنش یعنی وقتی مثلا پتاسیم بیش از حد باشه باعث میشه منیزیم جذب نشه

علائم کمبود عناصر غذایی

تاثیرات ازت روی گیاه

وجود ازت مناسب در خاک باعث رشد سبزینه ای و ازدیاد قسمت های سبز گیاه مانند برگ، تامین رشد و نمو سریع شاخ و برگ، بالا بردن عملکرد و درشت شدن محصول، و کلا میزان رشد گیاه را تعیین می کند.

در صورت کمبود ازت برگ ها کوچک، شاخه ها باریک شده و زردی در برگ های پیر یا همان برگ های پایین زودتر به چشم می خورد. بنابراین اولین تظاهرات کمبود ازت ، رنگ پریدگی برگها است. برگها معمولا” رنگ روشن ، سبز مایل به زرد و زرد روشن پیدا می کنند. در اواخر رشد رنگ زرد ، قرمز و بنفش مایل به قرمز مشاهده می شود که در نتیجه تشکیل رنگ آنتوسیانین است.

برای رفع مشکل کمبود ازت می توان کودهای دامی ، پودر استخوان، برگ پوسیده یا به صورت کودهای شیمیایی از قبیل نیترات آمونیوم، فسفات آمونیوم و اوره استفاده کرد.

فسفر و درمان آن

این عنصر به توسعه ی ریشه و رشد و باردهی گیاه کمک می کند.  به خصوص در مراحل اولیه رشد گیاه به فسفر نیاز دارد.

کمبود فسفر باعث ضعف گیاه می‌شه. در بعضی جهات کمبود ازت و فسفر با هم شباهت دارند. رشد قسمت هوائی و ریشه در هر دو کند یا متوقف می شود. برگها کوتاه ، باریک و نازک می مانند و گیاه رشد طولی نمی کند و ساقه های جانبی به ندرت ظاهر می شود. تعداد برگ و شاخه ها محدود شده و جوانه های کناری از بین می روند. محصول دانه و میوه کم می شود.
ولی موقعی که کمبود فسفر در گیاه به چشم بخورد برگها سبز تیره ، کدر مایل به آبی با ته رنگ برنزی یا بنفش است. گوشت میوه نرم و شیره میوه خیلی ترش می شود. به خاطر کمبود فسفر گیاه ما با گیاهان جوان اشتباه گرفته می شوذ.

برای حل مشکل کمبود فسفر می توان فسفات آمونیوم که از کودهای فسفره است در آّ آبیاری استفاده کرد.

پتاسیم، تشخیص کمبود و درمان آن

نقش پتاسیم در درختان میوه مهم است و باعث افزایش مقاومت گیاهان در برابر کم آبی و سرمازدگی می شود. همچنین درختان را در برابر آفات حفظ می کند. عمل فتوسنتز را در گیاه افزایش می دهد.

گیاهان مبتلا به کمبود پتاسیم معمولا” ضعیف ، کوتاه و کوچک هستند . رشد ساقه اصلی و شاخه ها متوقف گشته و فاصله میان گره ها کوتاه می شود، در صورت شدت کمبود، شاخه ها از انتها شروع به خشک شدن می کنند.
برگها در گیاه مبتلا به کمبود پتاسیم به رنگ سبز تیره مایل به خاکستری در می آیند و شفافیت خود را از دست می دهند و ممکن است رنگ پریدگی و زردی بخصوصی در بین رگبرگها مشاهده شود.
لب سوختگی برگها در گیاهان پهن برگ غالبا” به علت کمبود پتاسیم است.

در سوزنی برگان کمبود پتاسیم باعث قرمز و یا قهوه ای شدن برگ ها شود.

برای درمان کمبود پتاسیم می توان از کودهای سولفات پتاسیم ، کلرید پتاسیم (بعضی از درختان میوه حساس به کلر هستند مثل مرکبات که برای این دسته کلرید پتاسیم توصیه نمی شود)، نیترات پتناسیم و سولفات پتاسیم منیزیم استفاده کرد.

کلسیم و تشخیص کمبود آن

یکی از عناصر پرمصرف است که عموما توجه زیادی به آن نمی شود. منیزیم در ساخته شدن روغن در گیاه کاربرد دارد و باعث جذب فسفر می شود. جزیی از دیواره سلولی است و در تقسیم سلولی گیاه نقش دارد، همچنین در فرایندهای رشد و مقاومت به آفات و بیماری ها نقش مهمی ایفا می کند.

برگهای جوان نزدیک شاخه بدشکل ، چروکیده شده و نوک برگ ها به طرف بالا و حاشیه آنها به طرف بالا یا پایین لوله می شود. حاشیه برگ نامنظم و پاره پاره می شود.رشد ریشه کم و انشعابات آن محدود است.روی ریشه لکه های قهوهای یا مرده نیز مشاهده می شود.
کمبود کلسیم از روی تشکیل ناقص و از هم پاشیدگی قسمت انتهائی گیاه تشخیص داده می‌شود.

درمان کمبود کلسیم از کربنات و سولفات منیزیم استفاده می شود. محلول پاشی سولفات منیزیم ۲-۵ مرتبه لازم است بخصوص برای درختان میوه. که اولین محلول پاشی در اوایل خردادماه و دومین مرحله دو هفته بعد از آن انجام می شود.

گوگرد و نشانه ها کمبود و درمان

این عنصر در تولید پروتئین موثر است. بو و مزه سیر و پیاز و خردل و … به این عنصر بستگی دارد.

مهمترین علامت ، رنگ پریدگی و کوتاهی و کوچکی بوته است . ساقه های گیاهان مبتلا کوتاهتر و نازکتر از معمول است و بیشتر چوبی هستند ، سطح برگ کوچک و تعداد برگها کم می شود . تعداد و وزن میوه ها کاهش پیدا می کند.
زردی برگها ابتدا دربرگهای جوان مشاهده می شود. رنگ برگها یکنواخت و متمایل به زرد است و در موقع شدت بیماری کاملا” زرد می شود.
در هلو برگهای جوان ، زرد یا مایل به سبز هستند.برگهای پیر بدشکل و کج و معوج هستند. جوانه های انتهائی رشد نکرده و شاخه های جانبی رشد نمی کنند و برگهای روی آنها در شدت کمبود ، کمی قرمز هستند و پس از این مرحله خزان می کنند.

برای درمان کمبود گوگرد می توان سوپر فسفات معمول، سولفات آمونیوم و گل گوگرد و یا سولفات کلسیم را به خاک اضافه کنیم.

آهن و درمان کمبود

آهن یکی از عناصر ضروری برای رشد تمام گیاهان است. در صورت کمبود آن سبزینه(کلروفیل) به مقدار کافی در سلول ها ساخته نمی شود و گیاه نمی تواند قند یا غذای کافی برای اندام مصرف کننده خود بسازد. در اثر مصرف آهن تاثیر مثبتی روی رنگ برگ ها و شادابی درختان گزارش شده است.
کمبود آهن بیشتر در خاک‌های آهکی و قلیایی مشاهده می‌شود. غالباً به صورت رنگ زرد روشن در برگ‌ها، به ویژه در برگ‌های جوان ظاهر می‌گردد.

درمان کمبود آهن، محلول پاشی آهن کلاته یا سولفات آهن در فصل رشد می باشد.

بور و راهای تشخیص کمبود

بور یکی از مهمترین عناصری است که در جوانه زدن دانه گرده، تشکیل میوه و انتقال مواد فتوسنتزی به محل مصرف نقش اساسی دارد. عملکرد بور شبیه کلسیم می باشد و نقش زیادی در رشد در راس گیاه دارد. (کنترل میزان هرمون اکسین).

کمبود بور ابتدا در برگ های جوان و سرشاخه ها خود را نشان می دهد. سیاه شدن جوانه های روینده و کم شدن رشد و فاصله میان گره ها.
وقتی این کمبود شدید شود زردی رنگ ، خشکی گل ها و بدشکلی میوه و مرگ گیاه مشاهده می شود.
در سیب، جوانه های انتهایی می میرد و بعدا جوانه های متعددی در قسمت پایین آن می روید و شاخه ها به صورت توده ای و نازک در می آیند. میوه ها قبل از رسیدن می ریزند. گوشت میوه تلخ ، بدمزه و پوک می شود.
در مرکبات ابتدا لکه های آبگز روی برگهای جوان ظاهر می شود که بعدا قهوه ای یا خشک می شود . رگبرگها ضخیم و شکافدار، میوه ها کوچک و چروکیده شده و ماده صمغ مانندی در داخل آنها جمع می شود و پوست میوه سخت و ضخیم می شود.

درمان کمبود بور با محلول پاشی بور در هنگام متورم شدن جوانه ها یعنی اوایل بهار می باشد.

مس و درمان کمبود مس

مس در ساخت قند کافی برای رشد، در مراحل رشد رویشی گیاه بسیار مهم است.
مس روی گلدهی، تشکیل دانه، بذر و میوه و نیز تمام فرایند های تنظیم شده بوسیله ی اکسین و جیبرلین، سیتوکینین تاثیرگذار می باشد.

برای درمان کمبود مس می توان به کود سولفات مس اشاره کرد که به دو صورت خاکی و محلول پاشی در بازار وجود دارند.

سخن آخر

نشانه هایی که بر روی گیاهان و درختان ایجاد می شوند گاهی به خاطر عوامل دیگری چون تغییرات دما، استفاده از سموم، حشرات و باد و دیگر عوامل طبیعی به وجود بیاید. به همبن خاطر بهتر است قبل از درمان گیاه از تشخیص درست مطمئن شوید.

منبع : سایت گل من و تو - کانال گل من و تو

اینستاگرام گل من و تو

ارسال پاسخ