بانوی منزندگی سالم

آندومتریوز چیست؟ تشخیص و درمان اندومتریوز

آندومتریوز چیست؟ تشخیص و درمان اندومتریوز
آندومتریوز چیست؟ تشخیص و درمان اندومتریوز
541بازدید

آندومتریوز چیست؟

آندومتریوز یک بیماری پیچیده و مربوط به سیستم ایمنی و یا هورمونی است که دختران و زنان را در سنین باروری گرفتار می کند. نام این بیماری از واژه “آندومتر” یعنی بافتی که سطح داخلی رحم را می پوشاند و هر ماه در دوره قاعدگی ساخته شده و ریزش می کند، گرفته شده است. در آندومتریوز یا به اختصار”آندو” بافتی شبیه آندومتر در مناطق دیگر بدن در خارج از رحم یافت می شود.

آندومتریوز کجاها رشد می کند؟

در این مناطق بافت آندومتریال به آنچه که به نام های ندول ها، تومورها، لزیون ها، کاشته ها، یا ضایعات نامیده می شود، تبدیل می گردد. این ضایعات می توانند باعث درد، نازایی و مشکلات دیگر شوند. شایع ترین مکان های ضایعات آندومتریال در شکم می باشند که تخمدانها ، لوله های رحمی، لیگامانهای محافظت کننده رحم، فاصله بین واژن ورکتوم، سطح خارجی رحم و پوشش داخلی حفره لگن را درگیر می سازند. گاهی اوقات، ضایعات در اسکارهای جراحی شکم، روی روده ها یا در رکتوم، روی مثانه، واژن، گردن رحم و فرج یافت می شود. این ضایعات در خارج از محفظه شکم یعنی در ریه، بازو، ران و دیگر مناطق نیز پیدا شده اند ولی اینها خیلی معمول نیستند.

احتمال سرطانی بودن اندومتریوز وجود دارد؟

اگر چه نسبتا” نادر است ولی امکان دارد که آندو سرطانی هم باشد. تحقیقات اخیر نشان داده که دختران و زنان مبتلا به آندو ، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان دارند به ویژه سرطان های سینه و تخمدان و ملانوما. این دلیل و نیز طبیعت آندو که در بسیاری از موارد مختل کننده زندگی است، باعث می شود که دختران و زنان از علایم آن غافل نشوند.

عوارض آندومتریوز

همانند پوشش داخلی رحم، ضایعات آندومتریال معمولا” به هورمون های دوره قاعدگی پاسخ می دهند. هر ماه بافت ساخته شده ریزش پیدا کرده و باعث خونریزی می شود. به هر حال، بر خلاف آندومتر، بافت آندومتریال خارج رحمی راهی برای خروج از بدن ندارد و نتیجه آن خونریزی داخلی،فساد خون و ریزش بافت از ضایعات آندومتریال، تورم مناطق اطراف و تشکیل بافت اسکار است.

دیگر عوارض، بسته به نوع منطقه ضایعات می توانند بصورت پارگی ضایعات (که می تواند منجر به گسترش آندو به مناطق جدید شود) تشکیل چسبندگی ها، خونریزی روده یا انسداد (اگر ضایعات درون یا نزدیک روده ها باشند) تداخل در عمل مثانه (اگر ضایعات روی مثانه یا داخل آن باشند) و دیگر مشکلات باشند. به نظر می رسد که علایم با گذشت زمان بدتر شوند در حالیکه در برخی موارد، دوره های بهبود موقت و بازگشت دوباره وجود دارد.

علائم آندومتریوز

علائم آندومتریوز
علائم آندومتریوز

شایعترین علائم آندومتریوز، درد قاعدگی (کرامپ) پیش از پریود و هنگام آن (معمولا” بدتر از کرامپ های قاعدگی نرمال)، درد حین فعالیت جنسی یا پس از آن ، نازایی و خونریزی شدید می باشد. دیگر علائم ممکن است شامل خستگی ،حرکات دردناک روده ای معده ای هنگام پریود، درد پایین کمر حین پریود، اسهال یا یبوست و دیگر ناراحتی های روده ای هنگام پریود است.

بسیاری همراه با آندو، اختلالات ایمنی دیگری مانند آلرژی، آسم، اگزماو بیماریهای خاص خود ایمن را هم تجربه کرده اند. نازایی حدود ۴۰-۳۰% از زنان مبتلا به آندو را گرفتار می کند و با پیشرفت بیماری یک مسئله شایع است. میزان درد لزوما” با وسعت یا اندازه ضایعات در ارتباط نیست. ضایعات کوچک در تولید پروستاگلاندین ها فعالترند که ممکن است توجیه کننده شدت علائم در بیماران دارای کاشته های کوچک باشد. پروستاگلاندین ها موادی هستند که در بدن تولید شده و درگیر اعمال گوناگون هستند و چنین تصور می شود که بسیاری از علائم آندو را ایجاد می کنند.

تئوری هایی درباره علت ایجاد آندومتریوز

علت آندو شناخته نشده است ولی تعداد تئوری تابحال پیشنهاد شده است: یک تئوری بنام قاعدگی برگشت کننده یا تئوری مهاجرت از راه لوله های رحمی می باشد که هنگام قاعدگی مقداری از بافت های موجود در خون قاعدگی از میان لوله های رحمی برگشت نموده داخل حفره شکم کاشته شده و رشد می کنند. عده ای از صاحبنظران عقیده دارند که همه زنانی که برگشت بافت موجود در خون قاعدگی را تجربه می کنند ، یک مشکل سیستم ایمنی و یا مشکل هورمونی باعث می شود که این بافت ریشه دوانیده و رشد نماید.

در تئوری دیگر چنین بیان می شود که بافت آندومتریال از رحم به دیگر بخش های بدن از راه لنف یا خون گسترش می یابد.

یک تئوری ژنتیکی هم می گوید که در خانواده های خاص ممکن است فاکتورهای مستعد کننده برای این بیماری وجود داشته باشد. تحقیقات انجام شده توسط انجمن از سال ۱۹۹۲ نشان داده که سموم محیطی مثل دیوکسین که در بدن همانند هورمون ها عمل می کنند و به سیستم ایمنی آسیب می رسانند، باعث آندو در حیوانات می شوند. در تئوری دیگر بیان می شود که بقایای بافت دوران جنینی ممکن است بعدا” به آندو گسترش یابد یا اینکه برخی بافت های بالغ، توانایی خود را که در مرحله جنینی داشته اند حفظ کرده و تحت شرایطی خاص به بافت های تولید مثلی تغییر شکل دهند.

حتما مطالعه کنید
ویدیو تهیه ماسک ضد پیری جای بوتاکس

روش تشخیص اندومتریوز

تشخیص آندومتریوز معمولا” قطعی نیست مگر آنکه بوسیله لاپاراسکوپی ثابت شود. لاپاراسکوپی یک روش جراحی است که تحت بیهوشی عمومی انجام می گیرد و شکم بیمار توسط گاز دی اکسید کربن متسعمی شود تا امکان بررسی راحت تر ارگان ها توسط لاپاراسکوپ (یک لوله با نوری داخل آن) که از طریق یک شکاف کوچک در شکم قرار داده می شود، وجود داشته باشد. با حرکت دادن لاپاراسکوپ گرداگرد شکم، جراح می تواند وضعیت ارگان های شکمی را چک کرده و کاشته های آندومتریال را مشاهده نماید، اگر دقت به خرج دهد. گاهی یک پزشک با معاینه لگنی می تواند کاشته های آندومتریال را تشخیص دهد و علائم اغلب وجود آندو را آشکار می سازند ولی کار شایسته ای نیست که بدون اثبات توسط لاپاراسکوپ به درمان آندو پرداخت (برای مثال سرطان تخمدان برخی مواقع علائمی مانند آندو دارد.) لاپاراسکوپی همچنین محل، وسعت و اندازه ضایعات را نشان می دهد و می تواند به پزشک و بیمار در تصمیم گیری آگاهانه و بلند مدت در مورد درمان و حاملگی کمک کند.

درمان آندومتریوز

درمان آندومتریوز
درمان آندومتریوز

با گذشت سالها، درمان آندومتریوز گوناگون شده ولی هنوز درمان مطمئنی پیدا نشده است. برداشتن رحم و تخمدان به عنوان یک درمان قطعی در نظر گرفته می شود ولی تحقیقات انجمن و دیگر محققان میزان بالایی از ادامه بیماری یا بازگشت دوباره را نشان داده است و به این دلیل زنان نیاز به داشتن آگاهی به مراحلی دارند که برای محافظت از خود باید آنها را اجرا نمایند. معمولا”برای تسکین دردهای آندو، مسکن ها تجویز می شوند (خوراکی مانند ایبوپروفن و موضعی مانند شیاف ها). درمان با هورمونها با هدف توقف تخمک گذاری برای هر مدت ممکن انجام می شود و می تواند آندومتریوز را گاهی طی دوره درمان و گاهی برای ماه ها یا سالها به خاموشی ببرد. درمان های هورمونی شامل قرص های جلوگیری، داروهای پروژسترونی مانند مدروکسی پروژسترون، یک مشتق تستوسترون بنام دانازول و آگونیست های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین مانند لوپرولاید می باشند. عوارض جانبی برای برخی زنان در همه انواع درمان های هورمونی مشکل آفرین است. از آنجا که حاملگی اغلب موجب بهبودی و تخفیف موقتی علائم می شود و نیز چون اعتقاد بر این است که هر چه بیماری بیشتر طول بکشد احتمال نازایی بیشتر است، به زنان مبتلا به آندو اغلب توصیه می شود که حاملگی را عقب نیندازند. از سوی دیگر، مشکلات زیادی هم در مورد تجویز حاملگی برای درمان آندو وجود دارد.

جراحی سنتی

جراحی سنتی چه بصورت جراحی شکمی و چه از راه لاپاراسکوپ بصورت برداشتن یا تخریب ضایعات انجام می شود و میتواند باعث فرونشاندن علائم شده و باعث شود که در برخی موارد حاملگی اتفاق افتد. همانند دیگر درمان ها، به هر حال عود بیماری شایع است. جراحی از راه لاپاراسکوپ به سرعت جانشین جراحی بزرگ شکمی باز، شده است. در جراحی با لاپاراسکوپ، جراحی با استفاده از لیزر، وسایل الکتریکی یا وسایل ظریف جراحی انجام می شود. جراحی کامل که بوسیله برداشتن رحم و برداشتن همه ضایعات و نیز تخمدان(برای جلوگیری از تحریک هورمونی بیشتر) انجام می شود در مواردی که بیماری دردسر ساز و بسیار طولانی باشدضروری خواهد بود. اگر چه بررسی های اندکی در خانم های یائسه انجام گرفته ولی عقیده بر این است که یائسگی، فعالیت آندوی خفیف یا متوسط را پایان دهد. حتی پس از جراحی کامل یا مونوپوز، به هر حال یک مورد شدید از آندو می تواند بوسیله استروژن درمانی یا ادامه تولید هورمون دوباره فعال شود. برخی صاحبنظران پیشنهاد می کنند که پس از برداشتن رحم و تخمدان ها، برای مدت کوتاهی هیچ نوع استروژنی داده نشود. درمان های جانشین دیگر شامل رهیافت های تغذیه ای، ایمونوتراپی ، طب سنتی چین، تکنیک های کنترل آلرژی و دیگر درمان هاست که توسط برخی مبتلایان به آندو بکار می رود.

غذاهای مفید و مضر برای آندومتریوز

غذاهای مفید: ماهی , برنج , ماکارونی , نان سبوس دار , انواع سبزیجات , کلم بروکلی , خیار , بادام .
.
موارد پرهیزی برای آندومتریوز: غذاهای پرچرب , نمک , شکر , گوشت قرمز , کافئین

منبع : سایت گل من و تو - کانال گل من و تو

اینستاگرام گل من و تو

ارسال پاسخ